در حالی که لنده روزگاری بهعنوان «شهر اولینها» شناخته میشد، امروز پس از سیزده ماه فرمانداری سیدمحمد تقوی، نهتنها مشکل قدیمی اشتغال و پروژههای راکد حل نشده، بلکه ۱۲ پروژه مهم نفتی نیز همچنان در وضعیت «صفر» قرار دارند.
به گزارش کبنا نیوز، حدود سیزده ماه از انتصاب سیدمحمد تقوی بهعنوان فرماندار شهرستان لنده میگذرد. با کمی اغماض میتوان گفت فرماندار کنونی لنده از فامیل هزاردستان است؛ از یکسو از خانواده تقویهاست، و از سوی دیگر با مجموعهای گسترده از افراد حاضر در دولت و نهادهای مختلف ارتباط و نزدیکی خویشاوندی دارد. این گستره ارتباطی را خود تقوی نیز در جوابیهای که پس از جلسه شورای برنامهریزی استان منتشر نمود به صورت ضمنی تأیید کرد. اما آیا این روابط گستردهای که در تهران دارد و این ارتباطات، برای لنده فرصتساز بودهاند؟ تا امروز که چنین چیزی بهنظر نمیرسد.
لنده سالهاست با مشکلات ریشهداری دستوپنجه نرم میکند. بنبست ارتباطی، بحران آب، ضعف زیرساخت، نیمهتمام ماندن پروژههای حیاتی، و کمبود اشتغال، نابرابری توسعهای نسبت به مرکز استان، همگی سالهاست که در این شهرستان دیده میشود.
لنده زمانی «شهر اولینها» نامیده میشد؛ نخستین مدرسه رسمی استان در آن افتتاح شد، نخستین مرکز ثبت احوال آنجا شکل گرفت، نخستین هنگ ژاندارمری در آن مستقر شد و پیشینه تاریخی آن به اولین هستههای شهرنشینی منطقه بازمیگردد. اما امروز در بسیاری از شاخصها در ردیف محرومترین مناطق استان قرار گرفته است.
مهمترین مشکل امروز لنده، نبود فرصت اشتغال و فقدان پروژههای تولیدی است. سالهاست مسئولان به صراحت اذعان کردهاند لنده فاقد واحدهای بزرگ تولیدی و اشتغالزاست. لنده یکی از بالاترین نرخهای بیکاری جوانان در استان را دارد. صنایع بالقوه، مانند معادن فسفات و بوکسیت، که میتوانستند موتور اشتغال باشند، همچنان بلااستفاده یا راکدند. کشاورزی اگرچه در برخی نقاط رونق گرفته، اما این فعالیتها پراکنده و غیرصنعتیاند و اشتغال پایدار ایجاد نمیکنند.
نگاه کلی مدیریت شهرستان نیز بیشتر بر پروژههای عمرانی، و نه تولیدی، متمرکز بوده است. پروژههایی که عمدتاً از جنس راه، پل، آسفالت، آبرسانی، مسکن و زیرساختهای خدماتیاند؛ پروژههایی که اگرچه مهم و ضروریاند، اما اشتغال بلندمدت ایجاد نمیکنند. کارگرانی که در پروژههای عمرانی مشغول میشوند، پس از اتمام پروژه دوباره بیکار میمانند. در همین چارچوب، طرحهایی مانند نهضت ملی مسکن که میتوانست هم نیاز مردم را پاسخ دهد و هم اشتغال ساختوساز ایجاد کند، هنوز در لنده عملاً آغاز نشده است. وقتی اشتغال پایدار ایجاد نشود، مهاجرت افزایش مییابد، و حتی زمینه آسیبهای اجتماعی و اقتصادی، مانند پرونده بزرگ کلاهبرداری با ۱۸۰۰ شاکی، فراهم میشود.
یکی از مهمترین نمونههای ناکامی در مدیریت پروژهها، همان جلسه شورای برنامهریزی استان بود که در آن فرماندار لنده فهرستی از ۱۳ پروژه وزارت نفت را ارائه داد و خود او اعلام کرد که ۱۲ پروژه از این ۱۳ پروژه با چالش جدی مواجهاند، یا پیمانکار ندارند، یا اعتبار کافی ندارند، یا اساساً متوقفاند. استاندار نیز در همان جلسه تأکید کرد که از ۱۳ پروژه نفتی، ۱۲ پروژه عملاً صفر است.
اما پس از انتشار گزارش آن جلسه در کبنا نیوز، فرماندار در واکنشی تند در فضای مجازی، فهرستی طولانی از پیگیریها و مکاتبات را منتشر کرد و رسانه را متهم به سیاهنمایی و بدفهمی کرد. او همانجا ادعا کرد که مجموعهای از پروژهها تعیین تکلیف شده یا در آستانه شروع هستند. اما دادههای میدانی درباره برخی پروژهها از جمله آبیاری ۱۰۰ هکتاری دشت بنه، پل وحدت، پل بنهعلیاری و محورهای روستایی، نشان میدهد بسیاری از این ادعاها با واقعیت فاصله دارد. برای نمونه، پروژه آبیاری دشت بنه سالهاست میان پیمانکاران مختلف دستبهدست شده، گرفتار معارضهای محلی، خلع ید پیمانکار، کمبود اعتبار و توقفهای مکرر بوده و اکنون نیز با وجود تعیین تکلیف اداری، پیشرفت عمرانی واقعی نداشته است. یا پل وحدت، که از سال ۱۳۹۷ همچنان نیمهتمام مانده و چند بار آغاز شده و رها شده و هنوز هم به عرشهسازی نرسیده است. پروژههایی مانند پل بنهعلیاری یا مسیر لنده–قیام نیز وضعیتی مشابه دارند.
اکنون حدود یک ماه از آن جلسه پرحاشیه میگذرد. آیا میتوان حالا از فرماندار لنده پرسید سرنوشت آن ۱۲ پروژه چه شده است؟ آیا پیمانکار فعال تعیین شده؟ آیا اعتبار پایدار تخصیص یافته؟ آیا کارگاهها فعال شدهاند؟ یا همچنان در همان چرخه تعریف–توقف–پیگیری–تعریف مجدد گرفتار ماندهاند؟
البته پیش از تقوی نیز فرمانداری در لنده منصوب شده بود که حتی یک روز سابقه کار رسمی در دولت نداشت. گویی لنده مکانی برای آزمون و خطاست. اما آیا شهرستانی با قدمت تاریخی که در بسیاری از موارد جز اولینها بوده است، شایسته است که حالا جز آخرینها قرار گیرد؟
این یادداشت نافی خدمات فرماندار لنده نیست و انتشار آن صرفاً در راستای اصلاح برخی رویهها و فرایندها بوده است. کبنا نیوز آمادگی درج جوابیه فرماندار آن شهرستان را دارد.